Kunnen we de pijn nog verdragen in deze tijd, of moet alles zo snel mogelijk weer ‘normaal’ zijn?
Ik luister graag naar de podcast Cadeautje verpakt in prikkeldraad. Niet alleen omdat de titel zo raak is, maar vooral omdat deze podcast doet wat steeds zeldzamer lijkt: stilstaan bij wat pijn doet. Niet fixen, niet gladstrijken, maar luisteren. Aanwezig zijn.
Ik was er zelf te gast. Het was de eerste plek waar ik mijn eigen verhaal vertelde over trauma, rouw en de weg die ik ben gegaan, naar aanleiding van het uitkomen van mijn boek. Juist daarom geef ik deze podcast graag een podium. Omdat hier ruimte is voor de rafelranden. Voor dat wat snijdt én vormt.
We leven in een samenleving waarin pijn snel wordt gezien als een probleem dat opgelost moet worden. Liefst efficiënt en zonder al te veel verstoring van het dagelijks leven.
Een pilletje.
Soms een diagnose.
En door…
Laat me duidelijk zijn: ik ben niet tegen medicatie. Soms is het nodig om überhaupt overeind te blijven. Ik heb zelf in de periode vlak na mijn scheiding slaapmedicatie gebruikt, omdat ik het gevoel niet wilde voelen. De misselijkheid. De hartpijn. Het niet kunnen slapen. Het verdriet…
Tot mijn vervangende huisarts zei: “Dit ga ik niet blijven voorschrijven, ga maar naar een psycholoog.” Dat voelde op dat moment hard en ik was er boos over. Achteraf was het precies wat nodig was.
Want de pijn verdween niet ineens. Het was een proces. Elke dag een fractie beter. Met de nodige coaching, begeleiding, lieve mensen om mij heen en eerlijk kijken naar wat er werkelijk speelde.
In mijn werk als coach zie ik hoe moeilijk we het vinden om ruimte te maken voor rouw. Zo begeleidde ik een coachee die na het plotselinge overlijden van haar broertje vooral één boodschap kreeg van haar werkgever: je moet maar weer snel gewoon aan het werk.
Werken kan zeker helpend zijn. Structuur kan bijdragen en het contact kan steun geven. Maar alleen als er ook ruimte is voor rouw.
Die ruimte ontbreekt vaak. Net zoals bij een scheiding, waar ook gerouwd wordt om wat er niet meer is, om wat had kunnen zijn maar waar zelden expliciet tijd, erkenning of begrip voor is binnen organisaties.
We willen inzetbaarheid, maar vergeten soms menselijkheid.
We willen veerkracht, maar gunnen soms geen verwerking.
Posttraumatische groei ontstaat niet ondanks de pijn, maar dóór de pijn heen. Door te voelen wat er gevoeld wil worden. Door niet alles te verdoven of te versnellen. Door serieus te nemen wat het lichaam aangeeft.
Pijn is geen zwakte.
Rouw is geen stoornis.
Trauma is geen persoonlijk falen.
Het zijn signalen van iets wat wezenlijk geraakt is.
Ik zie het nu ook bij mijn zoon, in zijn eerste jaar mbo bbl. Alles is nieuw: werken, leren, verantwoordelijkheid dragen, volwassen worden. Ik zou het zo graag van hem willen overnemen; de spanning, de onzekerheid en het ongemak.
Maar ik doe het niet.
Omdat pijn soms ook een leerschool is.
Omdat groeien niet pijnloos gaat.
Omdat we onze kinderen niet helpen door elk ongemak weg te nemen.
Misschien is dit wel de kernvraag van deze tijd:
Durven we de pijn nog te voelen:
in onszelf,
in organisaties,
en in hoe we de volgende generatie begeleiden?
Of zijn we zo gericht op comfort en snelheid dat we vergeten dat sommige cadeaus, hoe pijnlijk ook verpakt, ons iets wezenlijks te leren hebben?
