Hoe stop je met pleasen? Waar het echt vandaan komt

Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je voelt feilloos aan wat een ander nodig heeft, en je past je aan voordat iemand iets vraagt. Je hebt misschien al vaak gelezen hoe je moet stoppen met pleasen. Toch lukt het niet. Dat komt niet doordat je het niet goed genoeg probeert. Het komt doordat pleasen dieper zit dan gedrag.

Wat is pleasen eigenlijk?

Pleasen is het steeds voorrang geven aan wat een ander wil, ten koste van wat jij wilt. Niet af en toe, uit vrije keuze, maar bijna automatisch. Je doet het om ruzie te voorkomen, om aardig gevonden te worden of om de sfeer goed te houden.

Pleasers zijn vaak geliefd. Ze zijn attent, behulpzaam en betrouwbaar. Maar van binnen zijn ze vaak moe. Want wie altijd voor anderen klaarstaat, komt zelf niet aan de beurt.

Kenmerken van een pleaser

Herken je jezelf in een aantal van deze punten?

• Je vindt het moeilijk om nee te zeggen, en als je het doet, voel je je schuldig.
• Je denkt lang na over hoe een ander op jou reageert.
• Je vermijdt conflicten, ook als iets je dwarszit.
• Je weet vaak beter wat een ander wil dan wat jij wilt.
• Je voelt je verantwoordelijk voor de stemming van mensen om je heen.
• Je vraagt zelden om hulp.

Waar komt pleasen vandaan?

Pleasegedrag begint bijna altijd vroeg. Een kind wil maar één ding: erbij horen. Als het merkt dat het meer liefde of rust krijgt door zich aan te passen, gaat het zich aanpassen. Dat is geen zwakte, het is slim. Het kind vindt een manier om verbonden te blijven.

Misschien had een van je ouders veel zorg nodig. Misschien was er spanning in huis en voelde jij dat je die kon verzachten. Of kreeg je vooral waardering als je lief en behulpzaam was. Zo werd pleasen jouw manier om een plek te hebben in het gezin.

Waarom tips om te stoppen met pleasen vaak niet werken

De meeste tips gaan over gedrag. Oefen met nee zeggen. Stel je grenzen duidelijker. Neem bedenktijd voordat je ja zegt. Dat zijn goede tips. Maar als pleasen ooit je manier was om erbij te horen, voelt stoppen alsof je die verbinding op het spel zet. Je lichaam reageert met onrust, angst of schuldgevoel. En dus val je terug.

Echte verandering begint daarom niet bij het gedrag, maar bij het begrijpen waarom je het doet.

Stoppen met pleasen: vier stappen

1. Merk het op. Let een week lang op elk moment dat je ja zegt terwijl je twijfelt. Oordeel niet, kijk alleen.
2. Vraag je af voor wie je het doet. Doe je dit omdat je het wilt, of om iemand tevreden te houden?
3. Kijk waar je het geleerd hebt. Wie in je familie deed hetzelfde? Welke rol had jij vroeger thuis?
4. Zet kleine stappen. Begin met een nee op een plek waar het weinig kost. Voel wat er gebeurt en merk dat je relatie het overleeft.

Het schuldgevoel dat erbij hoort

Als je stopt met pleasen, komt er bijna altijd schuldgevoel. Dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Het betekent dat je iets anders doet dan je gewend bent. Lees daarover ook mijn blog over schuldgevoel als je voor jezelf kiest.

Van pleasen naar je eigen plek

Stoppen met pleasen betekent niet dat je ophoudt met zorgen voor anderen. Het betekent dat je ook jezelf meetelt. Dat je vanuit keuze geeft in plaats van vanuit angst. En dat je je eigen plek inneemt, naast de ander in plaats van onder de ander.