Systemisch werk
Wat is systemisch coachen? Uitleg zonder vaktaal
5 oktober 2026 • 3 minuten lezen

Waar anderen inzoomen, zoom ik uit. Dat is misschien wel de kortste uitleg van systemisch coachen. In plaats van alleen te kijken naar jou en je probleem, kijken we naar het grotere geheel waar je deel van uitmaakt: je familie, je relatie, je werk. Want wat jij ervaart, staat zelden op zichzelf.
Wat is systemisch coachen?
Systemisch coachen gaat ervan uit dat ieder mens deel is van systemen. Je gezin van herkomst is het eerste en belangrijkste systeem. Daar leerde je wat liefde is, wat veiligheid betekent en hoe je erbij hoort. Later komen daar andere systemen bij: je eigen gezin, je team, je vriendengroep.
In elk systeem neem je een plek in. Soms is dat een plek die bij je past. Soms is het een plek die je ooit kreeg of pakte, omdat het nodig was. Systemisch coachen maakt zichtbaar welke plek jij inneemt, en of die nog bij je past.
Het verschil met gewone coaching
In veel vormen van coaching werk je vooral aan gedrag en doelen. Hoe word ik assertiever? Hoe stel ik beter grenzen? Dat kan helpen. Maar als een patroon diep geworteld is, kom je er vaak niet met oefenen alleen.
Systemisch coachen kijkt naar de vraag onder de vraag. Waarom is het voor jou zo moeilijk om grenzen te stellen? Welke rol had je vroeger thuis? Wat draag je mee dat misschien niet van jou is?
Voor wie is systemisch coachen?
Systemisch coachen kan helpend zijn als je:
- altijd voor anderen zorgt en jezelf daarin kwijtraakt;
- steeds tegen hetzelfde patroon aanloopt, in je relatie of op je werk;
- moeite hebt met grenzen stellen of nee zeggen;
- je schuldig voelt als je voor jezelf kiest;
- het gevoel hebt dat je iets draagt wat niet van jou is;
- een onrust of leegte voelt die je niet goed kunt plaatsen.
Hoe werkt systemisch coachen?
In een sessie begin je met jouw vraag. We onderzoeken samen welke patronen en verbindingen daarin meespelen. Soms door erover te praten, soms door het zichtbaar te maken, bijvoorbeeld met een opstelling. Daarbij wordt je familie of systeem letterlijk in de ruimte neergezet, met poppetjes, voorwerpen of vloerankers. Zo zie je in één oogopslag wat met woorden lastig uit te leggen is.
Het doel is niet om iemand de schuld te geven. Het doel is om te zien wat er is, en om weer je eigen plek in te nemen.
Wat levert systemisch coachen op?
Veel mensen ervaren na systemisch werk rust. Ze begrijpen waarom ze doen wat ze doen. En omdat ze het begrijpen, ontstaat er ruimte om anders te kiezen. Niet door harder te werken aan jezelf, maar door iets neer te leggen wat niet van jou was.
Systemisch coachen bij Mathilda van den Hof
Ik ben systemisch coach en opsteller en werk vanuit mijn praktijk in Beilen (Drenthe) en ook online. Of je nu wilt kennismaken met een proefsessie, een 1-op-1 traject zoekt of liever in een groep werkt: je vindt alle mogelijkheden bij mijn aanbod.
Meer lezen? Bekijk mijn andere blogs of kijk in mijn agenda.

Mathilda van den Hof
Systemisch coach, auteur en podcastmaker. Ik help je zien waar je patronen vandaan komen en hoe je je eigen plek inneemt.
Meer over Mathilda